Wegetarianie zdrowsi od jedzących mięso! Dieta roślinna i zawierająca ryby wpływa korzystnie na stan metaboliczny i odporność

Anna Rokicka-Żuk
Anna Rokicka-Żuk
Efekty stosowania diety bazującej na roślinach to wdzięczny przedmiot badań, a dowodów na korzystny wpływ na zdrowie ograniczania mięsa przybywa niemal każdego miesiąca.
Efekty stosowania diety bazującej na roślinach to wdzięczny przedmiot badań, a dowodów na korzystny wpływ na zdrowie ograniczania mięsa przybywa niemal każdego miesiąca. Anh Nguyen/unsplash.com
Udostępnij:
Mniej posiłków mięsnych w tygodniu to sposób na lepsze zdrowie! Do ich ograniczenia przekonują kolejne wyniki badań, w których wykazano związek między stosowaniem jarskiego menu a niższymi biomarkerami najczęstszych chorób, niższą masę ciała, a nawet łagodniejszym COVID-19. W miejsce mało zdrowych produktów trzeba jednak wprowadzić te roślinne, a najlepiej też dobrej jakości ryby. Sprawdź, jak dieta wegetariańska wpływa na zdrowie!

Wegetarianizm a profilaktyka chorób cywilizacyjnych

Korzystny wpływ ograniczania mięsa na stan zdrowia po połowie dekady badań wydaje się dziś oczywisty i nie jest kwestionowany. Naukowcy wciąż studiują jednak mechanizmy działania diet roślinnych.

Niedawno zakończone prace pokazały m.in., że wegetarianie mają lepszy profil biomarkerów chorób niż osoby jadające mięso. Związek ten okazał się nie być zależny od wieku i masy ciała, a także faktu palenia tytoniu czy sięgania po alkohol.

Doniesienia zaprezentowane na tegorocznym Europejskim Kongresie Otyłości (ECO) dotyczyły wyników badań z udziałem przeszło 166 tysięcy Brytyjczyków.

Biomarkery, czyli znaczniki biologiczne, to dające się mierzyć wskaźniki stanu organizmu, takie jak określone substancje, cechy fizjologiczne czy geny. Sygnalizują one zaburzenia i choroby, a także służą kontroli ich leczenia.

W ramach badań zmierzono we krwi i moczu wegetarian oraz osób z grupy kontrolnej 19 biomarkerów określających zagrożenie rozwojem cukrzycy, schorzeń sercowo-naczyniowych, nowotworów, chorób wątroby, nerek, kości i stawów.

W porównaniu z osobami spożywającymi mięso, u wegetarian występowały znacznie niższe stężenia 10 biomarkerów krwi oraz 3 markerów moczu, takich jak:

  • cholesterol całkowity,
  • cholesterol LDL,
  • apolipoproteina A (APO A),
  • apolipoproteina B (APO B),
  • gamma-glutamylotransferaza (GGT),
  • aminotransferaza alaninowa (ALAT),
  • insulinopodobny czynnik wzrostu (IGF-1),
  • kwas moczowy,
  • białko,
  • kreatynina.

Co to oznacza? Podwyższony poziom cholesterolu całkowitego, LDL oraz APO wiążą się z zagrożeniem rozwojem chorób sercowo-krążeniowych. GGT i ALAT wskazują na zaburzenia pracy wątroby i stan zapalny, IGF-1 sprzyja wzrostowi komórek rakowych, a ostatnie trzy parametry na liście sygnalizują pogorszenie funkcji nerek.

U wegetarian stwierdzono też jednak niższe poziomy korzystnych biomarkerów, takich jak chroniący naczynia krwionośne cholesterol HDL, witamina D oraz wapń. U jaroszy stwierdzono również wyższe stężenia we krwi trójglicerydów oraz cystatyny-C, która sugeruje gorszą pracę nerek.

Nie wykazano przy tym wpływu diety bezmięsnej na poziom glikowanej hemoglobiny we krwi (HbA1c), która powstaje w związku ze zbyt wysoką glikemią, a także wartość skurczowego ciśnienia tętniczego, poziom wątrobowej aminotransferazy asparaginianowej (AST, AspAT) czy białka C-reaktywnego (CRP) – wskaźnika stanu zapalnego.

Autorzy zaznaczają jednak, że pomimo dużych rozmiarów ich badanie ma pewne ograniczenia – dane są obserwacyjne, a pomiarów dokonano tylko raz. Podkreślają jednak, że wegetarianie nie tylko omijają mięso, ale też włączają do posiłków większe ilości zdrowych produktów, takich jak warzywa, owoce czy orzechy. Stanowią one bogate źródło cennych składników odżywczych i ochronnych. To właśnie różnice w składzie całej diety pomagają wyjaśnić, dlaczego u jaroszy wykazano niższe poziomy markerów chorobowych.

Wpływ mięsa na mikroflorę jelitową

Dieta bazująca na roślinach ogranicza przede wszystkim spożycie czerwonego i przetworzonego mięsa w postaci wędlin. Sięganie po nadmiar tych produktów powiązano rozwojem chorób serca i układu krążenia, a także cukrzycy i niektórych nowotworów. Dlatego Instytut Żywności i Żywienia zaleca, by w zdrowej diecie nie przekraczać porcji 350-500 g mięsa na tydzień, a porcja ta dotyczy produktów przed przygotowaniem.

Niekorzystny wpływ diety obfitującej w mięso wynika z różnych mechanizmów, a jednym z nich jest działanie mikroflory bakteryjnej jelita grubego. Produktem bakteryjnych przemian składników zwierzęcych białek takich jak cholina czy karnityna jest związek o nazwie TMAO (tlenek trimetyloamina).

Wysoki poziom TMAO w organizmie powiązano z większym ryzykiem rozwoju miażdżycy i choroby wieńcowej serca, która prowadzi do zawału. Jednocześnie w organizmach wegetarian i wegan produkcja tego związku jest znacznie mniejsza.

Natomiast posiłki roślinne z naturalnych produktów wywierają korzystny wpływ na mikroflorę jelitową, poprawiając warunki bytowania szczepów niezbędnych dla zdrowia całego organizmu. To powód, dla którego menu wegetariańskie i wegańskie tak pozytywnie wpływa na stan metaboliczny, ale również na odporność i masę ciała!

Dieta wegetariańska a rozwój COVID-19

Lepsza kondycja metaboliczna i mikroflora jelitowa to tylko dwa z powodów, dla których osoby niejedzące mięsa wydają się chorować na COVID-19 rzadziej i lżej.

W badaniach opisanych w czerwcu 2021 r. na łamach „BMJ Nutrition Prevention & Health” poddano analizie dane z ankiet internetowych przeprowadzonych w 6 europejskich krajach. Wzięło w nich udział ponad 2,8 tys. lekarzy i pielęgniarek.

Pracownicy medyczni stosujący dietę roślinną zapadali na umiarkowany i ciężki COVID-19 o 73 proc. rzadziej. Natomiast osoby stosujące dietę peskowegetariańską, czyli roślinną uwzględniającą ryby – o 59 proc. rzadziej w porównaniu z tymi, którzy spożywali posiłki wysokobiałkowe i ubogie w węglowodany.

Co więcej, ci ostatni prawie 4 razy częściej chorowali na COVID-19 o umiarkowanie nasilonym i ciężkim przebiegu. Związek ten nie był zależny od BMI czy chorób współistniejących. Nie odnotowano jednak związku między rodzajem diety a ryzykiem zarażenia i długością infekcji.

Za dietę roślinną uznawano przy tym menu z wyższym udziałem produktów roślinnych (warzywa, nasiona strączkowe i orzechy), a niższym – mięsa drobiowego, czerwonego i przetworzonego.

Te obserwacyjne dane są zgodne z wynikami badania z września 2021 r., opisanego na łamach „Gut”. Praca również bazuje na danych ankietowych, ale pochodzących od ponad 592,5 tys. użytkowników aplikacji COVID-19 Symptom Study z Wielkiej Brytanii i USA. W ciągu kolejnych 9 miesięcy zachorowało ponad 31,8 tys. z tych osób.

Obliczono, że osoby o największym spożyciu posiłków roślinnych chorowały na COVID-19 o 9 proc. rzadziej niż jedzący ich najmniej, oraz o 41 proc. rzadziej była to ciężka postać infekcji. Odnotowano też zależność między ubogą odżywczo dietą a większym ryzykiem zachorowania.

Związek między składem diety a nasileniem objawów i czasem trwania infekcji koronawirusem musi jeszcze zostać dokładniej zbadany, ponieważ brakuje obserwacji klinicznych.

Nie ma jednak wątpliwości, że menu bogatsze w zdrowe produkty poprawia odporność. Badania epidemiologiczne wykazały niejednokrotnie, że wyższe spożycie warzyw i owoców oznacza mniejsze ryzyko rozwoju infekcji górnego układu oddechowego. Wywiera ponadto korzystny wpływ na stan układu oddechowego w astmie czy przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc (POChP).

Zobacz także:

Dieta roślinna na odchudzanie

O tym, że osoby niejedzące mięsa mają też niższe BMI od wszystkożerców, mówi się od dawna. Obecnie jednak bezmięsny jadłospis jest uznawany za jedną z najlepszych diet odchudzających.

Według doniesień „JAMA Network Open” niskotłuszczowa dieta roślinna pomaga przyspieszyć metabolizm na tyle, by spalić nadmiar tkanki tłuszczowej nawet bez energicznych ćwiczeń!

W trwającej 16 tygodni próbie udział wzięło 244 uczestników w wieku 25-75 o BMI od 28 do 40 (przy czym BMI 25 to granica prawidłowej masy ciała). W rezultacie zmiany jadłospisu na dietę wegańskąspalanie kalorii po posiłku wzrosło u nich o 18,7 proc., a utrata wagi wyniosła średnio ok. 7 kg.

Obniżył się poziom tkanki tłuszczowej, w tym tej trzewnej, która ma najbardziej niekorzystny wpływ na stan zdrowia, oraz zmniejszyła się insulinooporność. Natomiast w grupie kontrolnej, gdzie nie wprowadzono zmian, nie odnotowano żadnych efektów.

Źródła:

ZOBACZ: 5 mitów na temat mięsa

Wideo

Materiał oryginalny: Wegetarianie zdrowsi od jedzących mięso! Dieta roślinna i zawierająca ryby wpływa korzystnie na stan metaboliczny i odporność - Strona Zdrowia

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie